Zondag 24 mei 2009
Vooraf een aantal definities (god is met kleine letter geschreven omdat het hier niet expliciet verwijst naar de G'd):
Transcendent: trans - voorbij; scando - schrijden; god of goden zijn boven en buiten de schepping
Immanent: im - in; manere - verblijven; god of goden zijn nabij of in de schepping
- Sterk: god of goden zijn voortdurend nabij
- Zwak: god of goden grijpen incidenteel in
Theïsme: theos - god; god of goden bestaan [zowel immanent als transcendent]
Atheïsme: a - geen; theos - god; er is geen god
- Imcpliciet: niet weldoordacht, geen bewuste verwerping van het theïsme
- Expliciet: bewust en weldoordacht
- Sterk: god of goden bestaan zeker niet
- Zwak: laat een mogelijkheid open dat god of goden bestaan
- Sterk: het bestaan of niet-bestaan van god of goden kan onmogelijk bewezen worden
- Zwak: ik weet niet of god of goden bestaan
Henotheïsme: hees - één; theos - god; er is één superieure god, alleen hij wordt aanbeden
Monotheïsme: monos - één; theos - god; er is één god [meestal zowel transcendent als zwak immanent]
Pantheïsme: pan - alles; theos - god; alles is god [god is alleen sterk immanent]
Panentheïsme: pan - alles; en - in; theos - god; alles is in god [god is zowel sterk immanent als transcendent]
Van alle noachitische geboden weegt dit gebod het zwaarst. Wie dit gebod afwijst, verwerpt heel G'ds Thora. Wie afgoderij afzweert erkent Israëls gehele Thora (Midrasj Sifre op Numeri 15:22).
Het belangrijkste doel van de Thora is om afgodische opvattingen te ontkrachten en afgoderij onmogelijk te maken. - Morech Nevoechiem 3:29
Zoals we vorige keer zagen, is afgoderij altijd blasfemisch en blasfemie is altijd afgodisch. Tegenover deze twee geboden staat heiliging van de Naam. Het zwaartepunt van deze geboden ligt in onze relatie met G'd. Bemoeienis van de aardse rechtbank is daarom minimaal.
Veel mensen noemen zich atheïst, en ik ben het met hen eens: de G'd zoals onze samenleving hem definieert, bestaat niet.
Geschiedenis
- Volgens Maimonides was er eerst monotheïsme.
- Net zoals mensen de ministers van een koning eer bewezen, dachten zij ook eer te moeten bewijzen aan de dienaars van G'd: de sterren. (Waarom de sterren? Omdat zij niet vergaan maar eeuwige aan de hemel staan. Zie ook het middeleeuwse onderscheid tussen het super- en sublunarische of het boven- en ondermaanse.)
- Vervolgens dachten mensen dat de sterren gemachtigd waren door G'd om op zichzelf te handelen, ook al stonden ze nog onder G'ds gezag. Omdat mensen zich afhankelijk waanden van die zelfstandige sterren, concludeerden zij dat ze naast G'd ook die sterren moesten aanbidden.
- Daarna werden die sterren gesymboliseerd in beelden. Profeten beweerden visioenen te ontvangen over welk symbool bij welke ster hoorde. G'd zelf was inmiddels uit het oog verloren.
- Uiteindelijk werden de beelden zelf aanbeden.
- Abraham kwam op zijn veerstigste zonder goddelijke openbaring helemaal zelf tot de rationele conclusie dat er maar één god kon zijn.
G'ds eenheid
Hoor, Jisraël, de Eeuwige is onze God, de Eeuwige is één. - Deuteronomium 6:4
Deze tekst is geen verwerping van polytheïsme! De tekst zegt niet dat de Eeuwige de enige is, de tekst zegt iets over het wezen van de Eeuwige. Het wezen van de Eeuwige is eenheid.
G'd, de eerste Oorzaak, is één. Dit betekent niet dat hij één van een paar is of van een hele groep, ook niet één zoals een object dat uit meerdere onderdelen bestaat of dat oneindig deelbaar is. Nee, G'ds eenheid is onvergelijkbaar met elke andere eenheid. De Thora verwijst naar dit principe: 'Hoor, Jisraël, de Eeuwige is onze God, de Eeuwige is één'. - Tweede principe van Maimonides (van de dertien)
G'd is volmaakt één, wat betekent: uniek, ondeelbaar en niet samengesteld. Omdat al het materiële deelbaar of samengesteld is, kan G'd niet materieel zijn.
Maar aangezien u geen gedaante hebt gezien toen de Eeuwige u op de Horeb vanuit het vuur toesprak, moet u zich zorgvuldig in acht nemen: misdraag u niet door een godenbeeld te maken, ... - Deuteronomium 5:15-16
Vanwege G'ds volmaakte eenheid kan hij met geen enkel element uit zijn schepping vergeleken worden.
Met wie wil je God vergelijken, hoe is hij uit te beelden? - Jesaja 40:18
G'ds eenheid is als een nuldimensionaal punt in theorethische geometrie.
Monotheïsme maakt wetenschap mogelijk. Het doel van de wetenschap is verschillende fenomenen te groeperen in gemeenschappelijke oorzaken. Zo ontdekte Newton dat het een en dezelfde kracht is die appels doet vallen en de maan in haar baan om de aarde houdt. Dit eenheidsdenken komt het duidelijkst tot uiting in de zoektocht naar de ultieme unificatietheorie zoals de supersnarentheorie die onder andere quantummechanica en de relativiteitstheorie moet verenigen. Een polytheïst heeft geen reden om te zoeken naar eenheid in de natuur.
Mensen hebben altijd al veel moeite gehad met dit abstracte G'dsbeeld, met deze extreme vorm van monotheïsme. Zelfs mensen die zich monotheïst noemen, geloven vaak dat G'd uit meerdere personen bestaat. Ze willen G'd een gezicht geven, hem laten incarneren, materialiseren. Of zijn macht verminderen door hem een anti-G'd te geven, een duivel. Dit concept van de duivel als G'ds tegenstander kent het jodendom niet. G'ds almacht biedt geen ruimte aan een tweede macht. 'Duivel' komt overigens van het Oost-Indische woord devi (god).
Omdat het G'dsbeeld van joden eenvoudig is (geen incarnaties, middelaars, samengestelde eenheden of duivels), spenderen zij meer tijd aan religie (G'ds wil) dan aan theologie (G'ds wezen).
Wees u er daarom van bewust en laat goed tot u doordringen dat de Eeuwige de enige God is, boven in de hemel en hier beneden op de aarde; een ander is er niet. - Deuteronomium 4:39
Dit is een verwerping van polytheïsme. Maar het gaat nog verder, want een alternatieve vertaling luidt: 'Er bestaat niets anders'.
Maimonides schreef in Morech Nevoechiem 1:57 dat ons bestaan slechts een van onze attributen is, net als gewicht, wijsheid en leeftijd. Dat bestaan is incidenteel, wij kunnen ophouden te bestaan. Dat kan echter niet gezegd worden van G'd omdat hij één is en al zijn attributen daarom samenvallen mijn zijn essentie. G'ds bestaan is daarom van een andere orde, zijn bestaan is noodzakelijk en absoluut. Alleen hij bestaat echt. Bestaan, zijn = G'd, het is letterlijk zijn naam.
Om te begrijpen hoe ons bestaan van een lagere orde kan zijn, zou je dit kunnen vergelijken met het bestaan van een fictief persoon ten opzichte van ons eigen bestaan. De fictieve persoon bestaat alleen in onze gedachte. Zijn bestaan is afhankelijk van ons bestaan (en van onze aandacht!). G'd is geen hersenspinsel van mensen, maar mensen zijn een hersenspinsel van G'd.
Wat is afgoderij?
We bekijken het nu filosofisch en moralistisch, nog even niet juridisch.
Iets of iemand anders dan G'd aanbidden
Vereer naast mij geen andere goden. - Exodus 20:3
Een egocentrishe houding in plaats van een theocentrische is een vorm van zelfaanbidding. Denk bijvoorbeeld aan arrogantie (Talmoed Sotah 4b), razernij (Misjneh Torah Hilchot Deöt 2:3), geen liefdadigheid geven (Talmoed Ketoevot 68a), bedriegen (Talmoed Sanhedrin 92a) of toegeven aan sociale druk.
Aan iets of iemand anders macht toekennen
Goden van hout en van steen, door mensen gemaakt, goden die niet kunnen horen en zien, niet eten en niet ruiken. - Deuteronomium 4:28
Niets in het universum heeft een macht onafhankelijk van G'd.
Al deze dingen [die lager zijn dan God, bijvoorbeeld engelen, sterren, uitspansels, elementen of samenstellingen van elementen] hebben geen macht of vrije wil maar functioneren volkomen naar Gods wil. - uit Maimonides' vijfde principe (van de dertien)
Mensen zien een hamer de spijker op zijn kop slaan en denken dat de hamer macht heeft. In werkelijkheid is het de timmerman. Voorbeelden van deze vergissing zijn astrologie, tovenarij en mediums raadplegen. Maar ook vormen van bijgeloof zoals afkloppen, geloven dat scherven geluk brengen, niet onder een ladder lopen, het getal 13 ontwijken, een hoefijzer ophangen, binnenshuis geen paraplu openen, of niet met zout knoeien.
Het leggen van causale verbanden is wel toegestaan. Als er bijvoorbeeld geen wolken zijn, kun je zeggen dat het niet snel zal gaan regenen. Het verband tussen sterren en gebeurtenissen op aarde is echter nooit wetenschappelijk bewezen, er is geen causaal verband.
We zouden ook niet moeten vragen om tekenen.
Het meisje dat ik vraag haar kruik van haar schouder te nemen om mij te drinken te geven en dat antwoordt: “Ga uw gang, ik zal ook uw kamelen te drinken geven,” laat dat het meisje zijn dat u bestemd hebt voor uw dienaar Jitschak. Als zij zo reageert, zal ik weten dat u mijn meester genegen bent.’ - Genesis 24:14
Dit was niet bedoeld als teken, maar om een meisje met bepaalde karaktereigenschappen te vinden. Er was dus een verband.
Stel dat je wekelijks naar Talmoedles gaat, maar dat je je vandaag zwak voelt en besluit thuis te blijven. En stel dat je op de bank zit en plots valt een deel van de Talmoed uit de boekenkast op je hoofd en hij slaat open op de bladzijde waar staat dat de wereld afhankelijk is van Talmoedstudie. Als je meent dat dit een teken van G'd is om alsnog naar de les te gaan, dan ben je als iemand die de ingewanden van dieren leest, of tekenen aan de hemel. G'd communiceert door onze ratio, niet door tekenen. Wie zich zwak voelt, moet zijn energie sparen om zo snel mogelijk weer op volle kracht te kunnen leren.
Uitspraken over het verleden zijn wel toegestaan. Bijvoorbeeld: "Deze auto heeft mij rijk gemaakt." Ook al is er geen duidelijk verband. Zolang de tekenen maar niet je beslissingen beïnvloeden, want daarvoor hebben we onze hersenen gekregen en geen dobbelstenen of katten of ladders of sterren of willekeurige Bijbelteksten.
Iets of iemand anders gehoorzamen
Jullie moeten je altijd houden aan de voorschriften, regels, wetten en geboden die hij heeft vastgelegd, en geen andere goden vereren. - 2 Koningen 17:37
Goden kunnen objecten zijn uit de fysieke wereld zoals mensen maar ook concepten uit de ideeënwereld zoals democratie (bv. 80% stemt voor uitroeiing 20%) of mensenrechten (bv. recht op leven i.p.v. plicht om te leven).
Elk mens heeft een god, volgt een doel. Dat is inherent aan ons mens-zijn. Dit doel is onze god. Wat ons doel is, is gebaseerd op onze opvatting over wat ultiem goed is. Daarop baseren we en rechtvaardigen we onze acties. Als deze opvatting over het ultiem goede niet strookt met de realiteit is er sprake van het dienen van een andere god (uit de ideeënwereld).
Waarheidsvinding is dus bijzonder belangrijk. Het instrument daarvoor - ons intellect, ons vermogen tot abstract denken - is dan ook niet voor niets volkomen uniek voor de mens... een eigenschap die wij delen met G'd. God schiep de mens als zijn evenbeeld (Gen. 1:27). Studie is het beste middel tegen afgoderij.
Correct geloof
Maimonides beschrijft vijf categorieën van ketters (Hilchot Tesjoeva 3:7):
- Atheïst
- Polytheïst
- Iemand die zegt dat G'd materieel is
- Ontkenner van creatio ex nihilo (schepping uit het niets)
- Iemand die een middelaar aanbidt
Drie categorieën van spotters:
- Iemand die zegt dat profetie niet bestaat
- Iemand die de profetie van Mozes ontkent
- Iemand die zegt dat G'd niet weet wat mensen doen
En drie categorieën van ontkenners [van de Thora]:
- Iemand die zegt dat de Thorageboden niet van G'd komen (ook al houdt hij ze wel)
- Iemand die zegt dat de geschreven Thora van G'd komt maar de mondelinge niet
- Iemand die zegt dat de Thora of een van haar geboden later vervangen of vervallen zijn
Een lagere standaard
Net als bij elk ander gebod, zijn noachieten voor de overtreding van avoda zara minder snel strafbaar dan joden.
Laat andere volken hun eigen goden volgen. - Micha 4:5
En als u omhoog kijkt en de zon, de maan en de sterren ziet, al die lichten aan de hemel, laat u er dan niet toe verleiden daarvoor neer te knielen en te vereren wat de Eeuwige, uw God, voor de andere volken op aarde heeft bestemd. - Deuteronomium 4:19
Maar ik hoop dat de Eeuwige mij het volgende zal willen vergeven: wanneer mijn vorst naar de tempel gaat om zich voor Rimmon neer te buigen, steunt hij altijd op mijn arm, zodat ik wel gedwongen ben me ook in de tempel van Rimmon neer te buigen. Ik hoop dus dat de Eeuwige het mij zal willen vergeven wanneer ik me neerbuig in de tempel van Rimmon.’ Elisa antwoordde: ‘Ga in vrede.’ - 2 Koningen 5:19
Omdat G'd een speciaal verbond heeft met Israël, is afgoderij voor joden een vorm van overspel. Dit aspect van afgoderij speelt een kleinere of misschien zelfs geen rol bij noachieten.
Ik zwoer je trouw, ik sloot een verbond met je – spreekt God, de Eeuwige – en je werd de mijne. - Ezechiël 16:8
Rationaliteit
Het universum is simpel: één schepper, één heerser, één doel. De afgodendienaar maakt haar ingewikkeld door meerdere scheppers, tussenpersonen of geesten te introduceren met conflicterende belangen en waarden.
G'd vraagt ons rationeel te zijn. Irrationaliteit is pervers. Geloof in de rede komt van Sinaï.
Juridische aspecten
Afgodische daden waar joden de doodstraf voor krijgen, moeten door noachieten vervolgd worden (Talmoed Sanhedrin 56b, Hilchot Melachiem 9:2). Dit zijn de zwaarste, afgodische vergrijpen.
- Een afgod dienen volgens de traditie van de valse godsdienst. Bijvoorbeeld kussen of muntjes werpen, als dat het gebruik is.
Wees niet nieuwsgierig naar hun goden en vraag u niet af: Hoe hebben die volken hun goden vereerd? Zo willen wij het ook doen! - Deuteronomium 12:30 - Een afgod dienen op een van de vier manieren die voorgeschreven zijn voor joden in de tempel:
- Buigen
Kniel voor zulke beelden niet neer. - Exodus 20:5 - Offeren
Wie aan andere goden offers brengt, en niet uitsluitend aan de Eeuwige, moet onder de ban worden geplaatst en gedood worden. - Exodus 22:19 - Branden
- Uitgieten
- Buigen
Omdat een afgod niet volgens de traditie van die godsdienst aanbeden mag worden, zouden we ons verre moeten houden van alles wat ons hiertoe aan kan zetten. Hieronder valt: het lezen van boeken met afgodische rituelen, volgens sommigen ook romans van atheïsten omdat ze doordrenkt zijn van atheïstische idealen, luisteren naar aanbiddingsmuziek, ruiken aan reukoffers, staren naar een afgod of zijn versieringen.
Je hoeft je pad niet te wijzigen om te voorkomen dat je aanbiddingsmuziek hoort, maar je mag het ook niet opzoeken. Je mag naar een bruiloft in een plaats van afgoderij als je door je afwezigheid mensen boos of teleurgesteld zou maken, maar je mag niet deelnemen aan afgodishe praktijken. Bezoek is verboden als afgoderij volkomen centraal staat in de bruiloft, door bijvoorbeeld deel te nemen aan een offermaaltijd. Een inwijding van een kind in een afgodische godsdienst zou ook verboden zijn (net als de kinderen die voor Moloch door of het tussen het vuur gingen als inwijdingsritueel).
Voor je werk of studie mag je afgodische praktijken bestuderen. (Joden mogen dit niet omdat hun dit specifiek verboden is. Noachieten hebben geen specifieke geboden maar alleen algemen categorieën die een rationele verhouding hebben met hun detailbepalingen.)
Onder rabbijnen bestaat discussie of associatisme toegestaan is voor noachieten. Associatisme is het geloof in een samenwerkingsverband met G'd waarbij de partner deelt in goddelijkheid. De meesten zijn van mening dat daadwerkelijke aanbidding van G'ds 'partner(s)' in ieder geval wel verboden is. Dit is relevant voor joden omdat zij een noachiet niet aan mogen zetten tot het zweren bij een afgod door bijvoorbeeld een zakelijk samenwerkingsverband met hem aan te gaan.
De leer van de drie-eenheid in klassieke vorm is problematisch omdat het veronderstelt dat G'd niet volmaakt één is maar samengesteld en dat G'd materieel is (in de zoon). Maar of het geloof in dit concept werkelijk afgoderij genoemd kan worden, staat ter discussie. Het islamitische concept van G'd is geen afgoderij. Bij hen is de steen in Mekka controversieel. Je mag namelijk geen pilaar oprichten als markeerpunt van religieuze samenkomsten omdat mensen dan de pilaar zelf kunnen gaan aanbidden.
Rabbijnen maken een onderscheid tussen eerbiediging en aanbidding. Heiligen, voorouders, en dergelijken mogen eerbiedigd worden. Noachieten mogen er bij het maken van beloften bij zweren.
Tovenarij
Er mag bij u geen plaats zijn voor mensen die hun zoon of dochter als offer verbranden, en evenmin voor waarzeggers, wolkenschouwers, wichelaars, tovenaars, bezweerders, en voor hen die geesten raadplegen of doden oproepen. Want de Eeuwige verafschuwt mensen die zulke dingen doen, en om die verfoeilijke praktijken verdrijft hij deze volken voor u. - Deuteronomium 18:10-12
Uit de laatste zin blijkt dat deze praktijken ook voor noachieten verboden zijn. Alhoewel er toch discussie bestaat over wat nu precies wel en niet strafbaar is omdat niet op elke overtreding voor joden de doodstraf staat. Want als er op een verbod geen doodstraf staat voor joden, staat er voor noachieden geen enkele straf op.
Moloch
Ontwijd de naam van je God niet door een van je kinderen aan Moloch te offeren. - Leviticus 18:21
Er bestaat discussie of de kinderen werkelijk voor Moloch gecremeerd werden. Maar in andere gevallen deden de Kanaänieten dit zeker wel.
Want zij hebben voor hun goden alles gedaan wat de Eeuwige verafschuwt; ze hebben zelfs hun zonen en dochters als offer voor hen verbrand. - Deuteronomium 12:31
In onze tijd is dit fenomeen weer helemaal teruggekeerd in de vorm van islamtische zelfmoordterroristen.
Magie
Magiërs kennen aan wezens, krachten of geesten bovennatuurlijke krachten toe, onafhankelijk van G'd. Zij menen dat G'd de wereld verlaten heeft, maar dat goddelijke effecten te bereiken zijn middels occulte handelingen.
Goochelaars naderen het strafbare als zij doen voorkomen dat hun goocheltruc meer is dan slechts dat.
Mensen mogen de toekomst raden, maar niet door middel van irrationele methoden zoals tarotkaarten leggen, botten gooien of theebladen lezen. Een waarzegger of helderziende doet voorkomen alsof de wereld geregeerd wordt door irrationele of geheime krachten en principes.
Als deze mensen werkelijk de toekomst konden voorspellen, zouden de wereld regeren. Wie naar waarzeggers luistert, luistert naar nonsens.
Astrologie als middel om de toekomst te voorspellen, is verboden. Maar iemands karakter beschrijven aan de hand van zijn geboortedag is toegestaan. Planeten regeren ons leven niet. Wij hebben een vrije wil, en G'd heeft dat ook.
Tovenarij, met name het genezen en veroorzaken van ziekten is verboden. Denk aan voodoo dokters en gebedsgenezers.
Homeopathie, acapunctuur en andere alternatieve geneeswijzen maken in de regel geen gebruik van bovennatuurlijk krachten. Ze zijn echter wel irrationeel en daarom verwerpelijk. De werking ervan is namelijk niet aangetoond, er bestaat geen causaal verband. Het is dus allemaal een kwestie van bijgeloof. Toch mag je zo'n middel gebruiken, zolang je maar gelooft dat het middel op natuurlijke wijze werkt en dat er op de een of andere manier toch een causaal verband bestaat dat wetenschappers ooit nog zullen vinden.
Het raadplegen van mediums is streng verboden.
Raadpleeg geen geesten en schimmen van doden. - Leviticus 19:31
Toverspreuken zijn verboden. Bijvoorbeeld het bezweren van slangen of schorpioenen.
Tips:
http://www.randi.org
http://www.kwakzalverij.nl
Valse profeten
Er zijn twee soorten:
- Profeteren in de naam van een afgod: beweren dat G'd of een afgod gebied om een afgod te aanbidden.
- Vals profeteren: beweren dat G'd iets gezegd heeft terwijl dat niet zo is, of terwijl hij dat aan een andere profeet verteld heeft.
De Thora veroordeelt niet alleen de valse profeet maar ook zijn toehoorders: mensen die hem volgen, vrezen of denken dat zijn woorden waar zouden kunnen zijn.
Misschien vraagt u zich af: Is er een manier om te bepalen of een profetie al dan niet van de Eeuwige komt? Die is er inderdaad: als een profeet zegt te spreken in de naam van de Eeuwige, maar zijn woorden komen niet uit en er gebeurt niets, dan is dat geen profetie van de Eeuwige geweest. Heb geen ontzag voor een profeet die zich dat aanmatigt. - Deuteronomium 18:21-22
Maar ook als een profeet de toekomst correct voorspelt en wonderen doet, kan hij vals zijn.
Wanneer een profeet of een droomuitlegger uit uw midden een teken of een wonder voorspelt, dat vervolgens uitkomt, en hij verbindt daaraan een oproep om andere, u onbekende goden te volgen en te dienen – luister dan niet naar wat hij zegt. Want de Eeuwige, uw God, wil u daarmee op de proef stellen, om te ontdekken of u hem wel met hart en ziel liefhebt. - Deuteronomium 13:2-4
Anderen bekeren
Iemand die openlijk een afgod accepteert of anderen daartoe verleidt, is strafbaar. Deze zonde is letterlijk onvergeeflijk omdat je alleen voor je eigen zonden vergeving kunt krijgen, niet voor de zonden van een ander (die jij veroorzaakt hebt).
Zweren bij een afgod is verboden omdat anderen kunnen denken dat het werkelijk een god is.
Zwakke afgoderij
Zwakkere vormen van afgoderij hoeven door noachieten niet vervolgd te worden, maar zouden wel voorkomen moeten worden. Voorbeelden:
Iets maken zodat anderen het kunnen aanbidden.
Eerbied of affectie tonen voor een afgod.
Tijd of aandacht besteden aan een afgod, in gedachte, woord of daad.
Profiteren van een afgod door bijvoorbeeld in zijn schaduw te zitten. Een zwembad waar een afgod ter versiering staat, is toegestaan, zolang het zwembad niet bij de afgod of de afgoderij hoort. Onaangetaste, natuurlijke objecten zoals bergen blijven altijd toegestaan. Geofferd voedsel mag niet gegeten worden. Wetgeving over het profiteren van afgoden of hun attributen is zeer uitgebreid en vereist verdere studie.
Irrationele gewoonten of tradities volgen van afgodendienaars.
Monumenten of beelden maken of bezitten die afgoderij bevorderen, ook al zijn ze slechts bedoeld als kunst. Met name driedrimensionale beelden van een volledig mens of engel tot in detail vormgegeven. Speelgoed is geen probleem. Zakelijke doeleinden ook niet, bijvoorbeeld een 3D mens op een munt.
Het verbod op bezit van een afgod geldt ook gemeenschappelijk. Rechtbanken hebben de verantwoordelijkheid om afgodsbeelden in het land te vernietigen. Dat kan bijvoorbeeld al bereikt worden door een oor of het puntje van de neus af te hakken. Veel details hierover zijn terug te vinden in de Talmoed.
De ware godsdienst
Keer terug naar mij, dan zal ik naar jullie terugkeren. - Zacharia 1:3
Afgoderij verwerpt dit aanbod.
Hoe verwerpen we afgoderij? Door te streven naar het tegenovergestelde.
Laat u niet in met de goden van de omringende volken (Deut. 6:14), maar: Leef de geboden, de bepalingen en de wetten die de Eeuwige, uw God, u heeft voorgehouden, zorgvuldig na (v. 17). Leef alle geboden die ik u vandaag voorhoud strikt na (Deut. 8:1).
Jullie moeten je altijd houden aan de voorschriften, regels, wetten en geboden die hij heeft vastgelegd, en geen andere goden vereren. - 2 Koningen 17:37
De grondvorm van mitswa (gebod) is tsevet (verbinding). Wie een gebod doet, verbindt zich met G'd, een verbinding die met meditatie, zang of extase niet te evenaren is. Het doen van geboden is essentieel voor de noachitische godsdienst.
Daarom is een godsdienst zonder studie geen godsdienst. Want door studie leren we de geboden kennen.
Houd de geboden die ik u vandaag opleg steeds in gedachten. Prent ze uw kinderen in en spreek er steeds over, thuis en onderweg, als u naar bed gaat en als u opstaat. - Deuteronomium 6:6-7
Uw wetten blijf ik overdenken. - Psalm 119:48
Een leeghoofd kan geen zonde vrezen en een onwetende kan niet werkelijk rechtvaardig zijn. - Hillel in Pirké Avot 2:6
Mijn zoon, als je in acht neemt wat ik zeg,
mijn richtlijnen altijd onthoudt,
een open oor hebt voor mijn wijsheid,
een geest die neigt naar inzicht,
als je erom vraagt de dingen te begrijpen,
roept om scherpzinnigheid,
ernaar zoekt als was het zilver,
ernaar speurt als naar een verborgen schat –
dan zul je ontdekken wat ontzag voor de Eeuwige is,
dan zul je kennis van God verwerven. - Spreuken 2:1-5
Geloof een rabbijn niet op zijn woord maar vraag naar zijn argumenten en zijn bronnen. - Rasjies commentaar op Bava Metzie 33b
Kabbalah
Veel van wat kabbalah genoemd wordt, is in feite en verzameling irrationaliteiten, afgoderij en onzin. Een beetje mystiek kan geen kwaad, maar bedenk dat G'd bereikbaar is voor allen en niet slechts voor een aantal ingewijden.
